عملیات بازار باز بانک مرکزی
در سال 1402 بانک مرکزی در قالب عملیات ریپو بیش از 6/23 هزار همت به بانکها تزریق و بیش از 6/19 هزار همت ارزش بازخرید ریپوهای سررسیدشده (جذب) بوده است.
در مجموع در سال 1402، 35 هزار میلیارد تومان تزریق منابع به بانکها صورت گرفته است. در سالی که گذشت عملیات بازار باز با نرخ توافق بازخرید 23 درصد انجام گرفت.
نتیجه عملیات بازار باز در فصل پاییز 1403، جذب حدود 58 هزار میلیارد تومان منابع از بانکها توسط بانک مرکزی بوده است.
در فصل پاییز بانک مرکزی سیاست انقباضی اجرا کرده است.
عملیات بازار باز بانک مرکزی
در 9 ماههی ابتدای سال 1403 بانک مرکزی با نرخ توافق بازخرید 23 درصد تقریبا 9 هزار میلیارد تومان جذب منابع از بانکها داشته است.
عملیات بازار باز معمولا در روزهای دوشنبه انجام میشود و عمدهی ریپوها دارای سررسید یک هفتهای میباشند.
از انتهای خرداد ماه سال جاری ریپوهای با سررسید 85 روزه نیز منتشر شده است.
عملیات بازار باز بانک مرکزی
تا انتهای آذر ماه سال 1403 بانک مرکزی تقریبا به 90 درصد از سفارشهای ارسال شده از سوی بانکها پاسخ داده است.
نرخ بهره بازار در سال جاری به صورت میانگین 30/7 درصد میباشد. (اعلام شده در سایت بانک مرکزی)
روند نرخهای بهره
ارزش دلاری بازار بدهی
ارزش بازار بدهی در انتهای آذر ماه 1403 به عدد 751 هزار میلیارد تومان رسید که نسبت به ابتدای سال 1397 تقریبا 15 برابر شده است؛ این در حالیست که ارزش دلاری این بازار در بازه زمانی فوق تقریبا 9 درصد رشد داشته است.
دولت در سالهای اخیر با انتشار اوراق بدهی در راستای جبران کسری بودجه اقدام کرده است که باعث رشد و تعمیق بازار بدهی گردیده است.
نسبت ارزش دلاری بازار بدهی به بازار سهام در زمان رونق بازار سهام (بهار 1399) در کمترین مقدار خود قرار داشته است.
روند رشد ارزش بازار (ریالی) بدهی
ارزش بازار اوراق بدهی در انتهای آذر 1403 به عدد 751 هزار میلیارد تومان رسیده است.
* در ارزش بازار بدهی تنها ارزش بازار اوراق مالی اسلامی منتشر شده از سوی سازمان فرابورس آورده شده است و اوراق معامله شده جهت عملیات بازار باز در این آمار وجود ندارد.
روند رشد ارزش معاملات بازار بدهی
ارزش معاملات اوراق بدهی در انتهای آذر ماه 1403 تقریبا 9 هزار میلیارد تومان بوده است.
اوراق صکوک (اجاره، مرابحه، …) با سهم 87 درصدی بالاترین ارزش معاملات را در بین اوراق بدهی منتشر شده دارد .
ارزش معاملات انواع بازارهای مالی
سهم ارزش معاملات بازار بدهی در انتهای آذر 1403 از مجموع ارزش کل معاملات بازار، 7 درصد بوده است.
سهم اوراق بدهی از تأمین مالی
در انتهای آذر ماه سال 1403 نیز انتشار اوراق بدهی بعد از روش افزایش سرمایه، بیشترین سهم از تأمین مالی را به خود اختصاص داده است.
**بازار سرمایهگذاری حرفهای در راستای کمک به تأمین مالی پروژههای اقتصادی راهاندازی شده است که اولین نماد آن شرکت گسترش سوخت سبز زاگرس «شگستر» بوده است.
عملکرد تجمعی خرید ماهانه و انتقال مالكيت اوراق توسط فعالین بازار
در انتهای آذر 1403 بانک مرکزی عمده فروشندهی اوراق بدهی بوده است.
خالص انتقال مالکیت اوراق در صندوقهای سرمایهگذاری و بانکها مثبت بوده است.
انواع اوراق بازار بدهی
اوراق خزانه اسلامی
حجم اوراق خزانهی موجود در بازار در انتهای آذر 1403 به عدد 184 هزار میلیارد تومان رسید.
میانگین نرخ بازده تا سررسید اوراق اخزای موجود در بازار با سررسیدهای متفاوت 32/63 درصد بوده است.
در سری زمانی ارائه شده بازدهی تعدادی از اوراق، انحراف بالایی از میانگین داشتهاند که عمدتا ناشی از نحوهی معاملهی این اوراق توسط صندوقها میباشد. (در گزارش پیش رو دادههای با انحراف بالا حذف شدهاند).
*شناسه اخزا و نرخ بازده تا سررسید
اوراق مرابحه و اجاره
اوراق گام
در سال جاری سهمیه ۲۷۰ هزار میلیارد تومانی برای انتشار اوراق گام در نظر گرفته شده که در صورت موفقیت میتواند از فشار روی ترازنامه شبکه بانکی بکاهد.
اوراق گام ابزاری است که در آن واحدهای اقتصادی مشمول، میتوانند معادل 120 درصد ارزش فروش آخرین سال خود درخواست انتشار اوراق گام دهند.
به همین ترتیب بانک طرف قرارداد که در حال حاضر بهطور آزمایشی شامل 3 بانک است، بر اساس مصوبه خود اقدام به انتشار اوراق گام مورد نیاز متقاضی خود میکند.
بر اساس آخرین مصوبه شورای پول و اعتبار اشخاص حقیقی و حقوقی توانایی معامله با اوراق گام را دارند. (استفاده شخص حقیقی از اوراق گام بابت خرید کالا، در قالب کارت رفاهی متصل به اوراق فراهم شده است).
پس از عرضه اولیه اوراق گام، امکان انتقال این اوراق به بازار سرمایه با نرخ تنزیل 25 درصد وجود دارد. همچنین برای متقاضی دوم نرخ تنزیل 50 درصد در نظر گرفته شده و خریدار سوم به بعد میتواند اوراق مذکور را با نرخ تنزیل 75 درصد خریداری کند.
*در حال حاضر گواهی اعتبار مولد کشاورزی به ارزش تقریبی 41 میلیارد تومان با سررسید فروردین 1404 (گام040116)، گواهی اعتبار مولد ملی به ارزش 176 میلیارد تومان با سررسید اردیبهشت 1404 (گام040217) و همچنین گواهي اعتبار مولد بانك پارسيان (اگ040754)در بازار منتشر شده است.
روند بدهیها و مطالبات دولت
بدهیهای دولت در انتهای بهار 1403، 13 درصد نسبت به پایان سال 1402 افزایش داشته است.
عرضه اوراق مرابحه عام در سال 1403
خزانهداری کل کشور برای تأمین مالی اقتصاد کشور با هدف کاهش تبعات تورمی، در اردیبهشت 1403 نسبت به انتشار اوراق مرابحه عام و عرضه آن اقدام نموده است که در انتهای آذر 1403 علاوه بر فروش کل مبلغ قابل انتشار در بودجه، 25 همت نیز از محل مبلغ مصوب شده از سوی شورای عالی هماهنگی اقتصادی به فروش رسانده است.
نرخ اسمی اوراق منتشر شده 23 درصد و نرخ میانگین وزنی بهره موثر اوراق فروخته شده، 28 درصد میباشد.
عرضه اوراق مرابحه عام در سال 1403
عملکرد تسویه اوراق بهادار دولتی به تفکیک اصل و سود
وضعیت تعهدات آتی در خصوص تسویه اصل و سود اوراق دولتی در انتهای آذر سال 1403، 222 هزار میلیارد تومان پرداخت اصل و 83 هزار میلیارد تومان سود اوراق است.
در تهیه این گزارش از منابع اطلاعاتی و سایتهای زیر استفاده شده است:
- سازمان بورس و اوراق بهادار
- فرابورس ایران
- مرکز پردازش اطلاعات مالی
- بانک مرکزی
- www.bourseview.com
- مرکز مدیریت بدهیهای عمومی و روابط مالی دولت
- وزارت امور اقتصادی و دارایی (خزانهداری کل کشور)
سلب مسئولیت: این گزارش و محتوای آن صرفا جهت اطلاع از آخرین وضعیت بازارهای دارایی بوده و به تنهایی جهت اخذ تصمیمات سرمایهگذاری مناسب نیست و مشاور سرمایهگذاری دانایان مسئولیتی در قبال خرید و فروشهای صورت گرفته نخواهد داشت.
تحلیلگر : مرضیه نوروزی
